Sá»± cáº§n thiáº¿t nÃªn phÃ²ng chá»‘ng má»‘i báº£o vá»‡ cÃ´ng trÃ¬nh

TrÆ°á»›c thá»±c tráº¡ng háº§u háº¿t các công trình xây dá»±ng hiá»‡n nay (ká»ƒ cáº£ công trình cao táº§ng Ä‘Æ°á»£c bê tông hóa kiên cá»‘) không xá» lý phòng chá»‘ng má»‘i ngay khi xây dá»±ng qua thá»i gian Ä‘i vào sá» dá»¥ng Ä‘ã bá»‹ má»‘i xâm nháºp dáº«n Ä‘áº¿n hÆ° há»ng cáº¥u kiá»‡n gá»—, làm giáº£m kiáº¿n trúc cÅ©ng nhÆ° tháº©m má»¹ cá»§a công trình.

Diá»‡t má»‘i và côn trùng Hà Ná»™i xin chia sáº» nhá»¯ng kinh nghiá»‡m thá»±c táº¿ Ä‘úc káº¿t qua nhiá»u nÄƒm kinh nghiá»‡m và thi công nhiá»u công trình cùng quá trình nghiên cá»©u vá» loài má»‘i Ä‘á»ƒ giáº£i thích nguyên nhân vì sao má»‘i táº¥n công qua các lá»›p bê tông lên các táº§ng cao cá»§a công trình và Sá»± cáº§n thiáº¿t nên phòng chá»‘ng má»‘i báº£o vá»‡ công trình ngay tá»« khi xây dá»±ng.

Táº¥t cáº£ các nÆ°á»›c trên tháº¿ giá»›i Ä‘á»u có má»‘i sinh sá»‘ng, chúng chá»‰ khác nhau vá» loài má»‘i, riêng táº¡i Viá»‡t Nam là vùng nhiá»‡t Ä‘á»›i nóng và áº©m và là Ä‘iá»u kiá»‡n cho loài má»‘i Coptomes Ceylonicus, loài má»‘i này Ä‘áº·c biá»‡t nguy hiá»ƒm cho các công trình xây dá»±ng. Chúng có kháº£ nÄƒng phát triá»ƒn nhanh, tá»“n táº¡i phá»• biáº¿n và di chuyá»ƒn rá»™ng trong tá»• tá»« khu vá»±c này sang khu vá»±c khác, tá»« táº§ng này sang táº§ng khác và là loài má»‘i phá hoáº¡i nghiêm trá»ng nháº¥t.

Chúng táº¥n công qua các lá»›p bê tông nhá» các cháº¥t axit có trong miá»‡ng và lá»›p bazÆ¡ có trong vôi (hay nói cách khác là nÆ°á»›c bá»t cá»§a má»‘i) cùng vá»›i kháº£ nÄƒng hoáº¡t Ä‘á»™ng không nghá»‰ Ä‘áº·c trÆ°ng cá»§a loài má»‘i. Káº¿t há»£p các yáº¿u tá»‘ trên và thá»i gian lâu dài các lá»›p bê tông sau khi bá»‹ má»‘i táº¥n công sáº½ có Ä‘á»™ áº©m và lâu ngày táº¡o thành các váº¿t ná»©t và má»‘i sáº½ theo các váº¿t ná»©t Ä‘ó táº¥n công lên các váºt dá»¥ng chá»©a xenlulo trong nhà.

Má»‘i táº¥n công theo các Ä‘Æ°á»ng á»‘ng nÆ°á»›c, dây Ä‘iá»‡n, há»™p ká»¹ thuáºt... lên các táº§ng cao cá»§a công trình. Äá»ƒ tìm Ä‘Æ°á»£c thá»©c Äƒn má»‘i luá»“n lách qua nhá»¯ng khe nhá» và Ä‘áº¯p Ä‘Æ°á»ng mui Ä‘áº¥t Ä‘á»ƒ Ä‘i, do Ä‘Æ°á»ng Ä‘áº¥t cá»§a má»‘i thÆ°á»ng áº©m lúc má»›i Ä‘áº¯p nên nhá»¯ng thiáº¿t bá»‹ Ä‘iá»‡n thÆ°á»ng bá»‹ cháºp gây cháy ná»•.

Có nhá»¯ng loáº¡i má»‘i nhÆ° giá»‘ng má»‘i Ä‘áº¥t Odontotermes cÅ©ng Äƒn háº¡i gá»—, chá»§ yáº¿u là nhá»¯ng loáº¡i gá»— tiáº¿p giáp Ä‘áº¥t nhÆ°ng khi các cá»™t gá»— Ä‘ã bá»‹ rá»—ng thì chúng có thá»ƒ leo lên theo Ä‘áº¿n táºn trên cùng. Loài má»‘i này làm tá»• á»Ÿ dÆ°á»›i ná»n Ä‘áº¥t, tá»• cá»§a chúng thÆ°á»ng là các á»¥ lá»›n và có ráº¥t nhiá»u khoang náº±m sát máº·t Ä‘áº¥t. Chúng sáº½ Ä‘ùn Ä‘áº¥t qua các káº½ ná»©t á»Ÿ ná»n nhà, Ä‘áº¥t Ä‘ùn nên càng nhiá»u thì ná»n nhà càng rá»—ng, gây ra sá»¥t lún ná»n nhà. Náº¿u tá»• má»‘i to có thá»ƒ gây sá»¥t lún ná»n móng công trình.

NhÆ° váºy, Ä‘á»ƒ Ä‘áº£m báº£o Ä‘á»™ bá»n vá»¯ng cá»§a công trình, tránh Ä‘Æ°á»£c thiá»‡t háº¡i vá» kinh táº¿ do má»‘i gây ra, nháº¥t thiáº¿t nên phòng chá»‘ng má»‘i ngay khi xây dá»±ng công trình.